STORY: Ang Munting Lihim [22]

Dali-dali kaming bumalik sa puntod ng aking mga magulang kung saan naroon si Lola Isyang at nagsimula nang magdasal. “Lola Isyang… pasensya na po sa abala. P-pero may nabanggit po kayo kanina at gusto ko po lamang linawin kung tama nga ang aking narinig.” Ang sambit ko.

Biglang napalingon sa amin si Lola Isyang. “A-ano iyon, Alvin?” ang tanong niya.

“Nasabi niyo po na ‘…tandang-tanda ko pa ang ang matinding saya sa mukha ni Itang noong ibinalita ko sa kanya na isang napakakisig at napakalusog na batang lalaki ang iniluwal niya’. Tama po ba?”

Nag-isip siya ng sandali. “I-iyan ba ang n-nasabi ko?”

“Opo… at alam ko pong Itang ang tawag ng mga tao sa aking inay Pacita” sabay lingon ko kay kuya Andrei na nanlaki rin ang mga mata sa napuna ko. “S-sino po ba ang nagluwal kay kuya Andrei? Ang inay Pacita po ba?” dugtong kong tanong.

Kitang-kita ko ang pagkagulat ni Lola Isyang sa aking tanong. Marahil ay hindi niya inaasahang mapansin ko ang sinabi niyang iyon na maaaring hindi rin niya sinadya. “A… e…” ang paunang naisagot niya na mistulang nag-isip sa sunod na sasabihin. “Ay… ito namang batang ito. I-iyang ang ibig kong bigkasin, hindi Itang. Aurea kasi ang pangalan ng inay ng kuya Andrei mo kaya Iyang ang tawag ko sa kanya. Hindi Itang, Iyang ang ibig kong bigkasin. Nagkamali lang ako.” ang dugtong pa niya.

Parang nadismaya naman ako sa sagot niyang iyon. Parang hindi ako kumbinsido. “Lola… hindi po Iyang ang tawag ng mga tao sa inay ko. Auring po… Wala pa po akong narinig na tumawag sa kanya ng Iyang. Ang inay Pacita lang po ang minsan ay tinatawag nilang Itang.” ang pagsingit naman ni kuya Andrei.

“A, eh… a-ako lang siguro ang tumatawag sa kanya ng Iyang.” ang sagot uli ng matanda.

STORY: Ang Munting Lihim [21]

“Itayyyyyyyy!!! Itayyyyyyyy!!! Itayyyyyyyyyyyy!!!” ang pagsisigaw ko habang hinawak-hawakan ko ang kanyang braso at pilit na ikinilos ang katawan niya.

Ngunit hindi na niya ako sinagot pa.

“Duktor! Duktorrrrrrrr!” ang pagsisigaw ko. Halos puputok na ang aking baga at lalamunan sa tindi ng aking pagsisigaw.

Dali-daling pumasok ang mga duktor at pilit nilang ni-revive ang paghinga ng itay. Ilang beses din nila itong binigyan ng electric shock ngunit wala na talagang palatandaan na buhay pa ang itay.

“I’m sorry…” ang sambit ng duktor sabay muestra sa mga nurse na ipalabas na lang ang bangkay ng itay at dalhin ito sa kanilang morgue.

Ang sakit. Sobra. Iyon bang nakikita mo ang iyong magulang na wala nang buhay, hindi ka na naririnig, hindi na nakakagalaw. Mistulang isang bagay na lamang siya na walang saysay. At ang sakit na naramdamn ko ay hindi lang dahil sa pagkawala niya at ng inay kundi nadagdagan pa ito sa iniwang pagbubunyag tungkol sa tunay kong pagkatao. Para bang hayun, nawala na nga sila, nag-iwan pa sa akin ng masakit na katotohanang itinatago nila sa akin sa napakahabang panahon. Parang lumabas na pinaglaruan lang nila ang buhay ko. Parang wala silang pakialam sa aking damdamin. Parang isang aso lang ako na inalagaan, walang pakiramdam at walang pakialam kung saan ang kanyang pinagmulan.

Halos hindi ako maaawat sa pag-iiyak sa harap ng labi ng aking itay, naghalo ang aking naramdaman: lungkot sa kanyang pagkawala at ang sama ng loob.

“Kam… huminahon ka. Lakasan mo ang iyong loob.” sambit ni Noah sabay yakap sa akin at tinapik-tapik pa ang aking likod.

STORY: Ang Munting Lihim [20]

“K-kuyaaaaa! K-kuyaaa!!!” ang pilit ko pa ring pagsisigaw bagamat ramdam kong unti-unting nawalan ako ng lakas.

At, “Blagggg!”

“Love! Love!” ang narinig kong boses.

Agad kong iminulat ang aking mga mata. Si Brix pala. “A-anong nangyari?” ang tanong ko.

“Nanaginip ka! Nagsisigaw ka ng ‘Kuya! Kuya!’ tapos hayan, nalaglag ka sa kama natin…”

Bigla rin akong natauhan at nakahinga ng maluwag, nagpasalamat na panaginip lang pala ang lahat. Para kasing totoo. Parang naglalaro pa rin sa isip ko ang buogn pangyayari. Pati ang matinding takot at mabilis ng pagkabog ng aking puso ay ramdam ko pa rin.

Inalalayan ako ni Brix na makatayo at muling makahiga sa kama, sa tabi niya. “A-anong oras na ba?” ang tanong ko.

“Mag-aalas dos na ng madaling araw. Ano ba ang napanaginipan mo?” tanong niya habang inilingkis ang braso sa aking katawan noong nakahiga na kaming pareho sa kama.

“S-si kuya Andrei… ikinasal na raw at sa galit ko kay Ella, binaril ko siya. Tapos, si kuya Andrei ang natamaan at ako naman ang binaril ng sundalo.”

“Iyan… kasi palagi mong iniisip silang dalawa eh.”

“Galit na galit kasi ako sa babaeng iyon. At galit din ako kay kuya Andrei… hinayaan niya ang sariling magamit sa balahurang babaeng iyon.”

“Hayaan mo na sila… marealize din ng kuya Andrei mo ang lahat na mali siya sa ginawa niyang pagpakasal kay Ella.”

STORY: Ang Munting Lihim [19]

Hindi agad ako nakasagot sa tanong na iyon ni kuya Andrei. Mistula akong nabilaukan. Pakiwari ko ay iyon na ang pinakamahirap sagutin na tanong sa tanang buhay ko.

Tiningnan ko siya, nagkasalubong ang aming mga tingin. Ngunit ako na rin ang umiwas. Yumuko ako sabay sagot ng “O-ok…” bagamat sa kaloob-looban ko ay mistulang piniga sa sakit ang aking puso.

Iyon lang ang isinagot ko. Ni hindi man lang ako nagtanong kung kailan ang kasal, saan gaganapin ito, anong oras magsimula, sa simbahan ba, ano ang motiff…

“Seryoso na talaga iyan, Andrei ha?” ang tanong ni itay.

“Opo tay… seryosohan na po ito.” At baling sa akin, “Di ba tol?”

Ngunit hindi pa rin ako kumibo.

“Saan ba gaganapin ang kasal ninyo?” ang tanong uli ng itay.

“Sa chapel po, sa loob ng military base namin sa Mindanao. Simpleng kasal lang po itay.”

“Darating ba ang mga magulang mo?”

“Opo… at ang plano nila ay dadaan dito sa inyo ng isang linggo pagkatapos ng kasal. Namiss na raw nila kayo. Miss na miss na rin daw nila si bunso…” sabay tingin sa akin.

STORY: Ang Munting Lihim [18]

“H-hi...” ang sagot ko ring halos hindi makapagsalita gawa nang pagkabigla sa hindi inaasahang pagsulpot niya.

Lumapit siya sa pinto ng bahay kung saan ako nakatayo sa harap nito. Nahinto na rin ang pagtatahol ng mga aso at nagsibalikan na sila sa kani-kanilang mga puwesto. Napansin ko ang bitbit niya. Dalawang malalaking bag sa magkabilang kamay at may knapsack na nakasukbit sa kanyang likod.

Nang nasa harap ko na siya, ibinaba niya ang bitbit na mga bag at niyakap niya ako. Sinuklian ko ang kanyang yakap. Ramdam ko sa higpit nito ang kanyang kasabikan. “A-akala ko ba ay hindi ka pinayagan ng daddy mo na umalis? At bakit ang dami mo atang dalang bagahe?” ang tanong ko.

“Eh...” hindi siya nakasagot.

Kumalas ako sa aming yakapan at tiningnan siya. “L-lumayas ka? Nagrebelde ka?”

Tumango siya.

“B-bakit???” Ang tanong kong nabigla sa kanyang dahilan, ipikita ang aking pagkadismaya.

“N-nasaktan ako. Nag-away kami ng daddy ko... Ayaw na niyang magkita pa tayo.” Sambit ni Brix na ang boses ay nag-crack na sanhi ng pigil na pag-iyak. “D-doon na raw ako mag-aaral sa Amerika upang hindi na tayo magkita. A-ayaw kong malayo sa iyo, love.”

Hindi ko alam kung maawa sa kanya o mainis sa aking narinig. “P-paano na iyan? Ginawa mong kumplikado ang sitwasyon natin... Alam mo bang lalo lang tayong mahirapan niyan?”

At doon na siya humagulgol. “Hindi ko kayang hindi kita makita eh...”

STORY: Ang Munting Lihim [17]

“H-ha???” ang gulat kong sagot sa pagkarining na may matinding karamdaman si Brix. “S-sigurado ka? Paano mo nalaman? Ang lakas-lakas pa niya noong nakaraang mga araw ah.”

“Hindi ko nga rin akalain eh! Sino bang mag-aakalang ang isang katulad ni Brix na malakas, athletic, nagji-gym ay magkaroon ng isang karamdaman?”

“A-anong cancer ba ang dumapo sa kanya?”

“Sa kidney.”

“Siguradong cancer ba?”

“Oo... at ayon sa initial findings, kailangang-kailangang tanggalin ang isang kidney niyang natamaan.”

At doon na ako nahinto, napaisip sa mga nangyayari; sinisi ang sarili dahil isa ako mga nakadagdag sa kanyang karamdaman lalo na, nagbago na sana siya ngunit ako pa itong nagtulak sa kanya na bumalik sa bisyong ayaw na niya sanang balikan. May guilt akong naramdaman, may inis sa sarili na dahil lamang sa sama ng loob ko para sa isang tao, nadamay ko pa siya. Lumabas tuloy na napaka-selfish ko, manggagamit. “K-kailan daw ba siya ooperahan? Malala ba ang kalagayan niya?”

“Sa lalong madaling panahon daw Kam... Malala kung sa malala. Pero sa ngayon, ang isang kidney lamang ang nakitaan ng tama kung kaya ay kailangang tanggalin ito upang hindi kumalat sa ibang parte pa ng kanyang katawan ang cancer. Baka sa makalawa na siya ooperahan.”

“N-nasaan siya ngayon Noah?”

“Sa isang ospital ng Maynila. Doon na raw siya ooperahan.”

“Sana... magiging successful ang operasyon niya.”

“Sana... Sana. Kasi ang sabi ng duktor, ang klaseng kanser daw na dumapo sa kanya ay iyong kumakalat, gumagapang.”

“G-ganoon ba? Nakakatakot naman!”

STORY: Ang Munting Lihim [16]

Nagising ako kinabukasan na medyo masakit ang ulo. Disoriented, masakit din ang katawan, pagod na pagod, antok na antok, at parang gusto ko na lang na huwag bumangon sa higaan.

Tiningnan ko ang wall clock na nakasabit sa dingding. Alas 9 na pala ng umaga. Kinapa ko ang aking katawan. Nakahubad ako at sa aking tabi ay si Brix, wala ring saplot sa katawan.

“Uhmmmmm!” ang pag-unat ni Brix sa kanyang mga braso. Nagising siya sa aking paggalaw. Noong nakita niya ang wall clock, bigla siyang napabalikwas sa higaan. “Shiiit! Late na tayo love!”

Ngunit hindi ako gumalaw sa aking pagkahiga. Tumagilid lang ako na parang wala akong pasok o mga responsibilidad sa araw na iyon. Pakiwari ko ay naroon na naman ang lungkot, ang sakit ng pag-iwan sa akin ng kuya Andrei. Parang ayaw ko nang lumaban pa sa buhay. Ayaw ko na ng pressure, ayaw ko na ng responsibility, ayaw ko nang humarap sa mga tao na wala namang maitutulong sa aking buhay.

“Love! Alas 8 ang pasok mo... hindi ka ba papasok?”

“Arrgghhhhh! Istorbo eh! Natutulog ang tao! Inaantok pa ako!”

“Oo naman. Pero may pasok ka pa, may pasok pa tayo!”

“Hayaan mo na... araw-araw naman iyang pasok. Iyang eskuwelahan, hindi umaalis iyan. Hindi ka iiwanan niyan. Nakatirik lang iyan sa kanyang kinatatayuan. Ano ba ang ikinatatakot mo?”

“Anong ikinatatakot...” napakamot siya sa kanyang ulo. “Nalimutan mo na bang nag-aaral ka? Bakit matatakot? E kung bumagsak ka?”

STORY: Ang Munting Lihim [15]

Umiyak ako nang umiyak sa paghihiwalay naming iyon ni Kuya Andrei. Ibinuhos ko ang lahat ng aking hinanakit at sama ng loob sa pag-iyak. Syempre, wala naman akong ibang pwede pang magagawa. At hindi na puwedeng magbago pa ang isip ko. Hindi ko siya puwedeng habulin at sabihing “Kuya... nagbago na ang isip ko. Ayokong masaktan tayong pareho...” Parang lalabas na napaka-selfish ko kapag ginawa ko iyon. Hindi ko maaaring kalimutan ang ibang taong mas may karapatan sa kanya, ang munting anghel na nasa sinapupunan ni Ella. At alam ko, kahit sinabi niyang mas pipiliin niya ako kaysa kay Ella, si Ella lamang ang taong makapagpapatupad sa palagi niyang sinasabi sa akin dati na pangarap sa buhay – ang magkaroon ng anak, ng asawa, ng isang buo at masayang pamilya. Hindi ko kayang ibigay sa kanya iyon...

Ang sakit. Sobra. Para bang ako at ang mga taong katulad ko ay wala na talagang karapatang lumigaya pa sa buhay at mangarap na isang araw ay makatagpo rin ng isang lalaking magmahal, bubuo sa buhay ko at tutupad sa aking mga pangarap.

Natatanong ko tuloy sa sarili kung tama ba ang mga sinasabi nilang “Everyone is created equal” at “All is fair in love”. Parang hindi naman. Bakit ang ibang tao ay masaya samantalang ang iba ay hindi? Bakit may pinipiling relasyon ang lipunan; natatanggap ang pagkatao nila, malayang natatamasa at naipadama ang kanilang pag-iibigan, hindi kailangang magtago, hindi hinuhusgahan ng lipunan samantalang ang mga katulad ko na kadalasan ay niloloko na nga ng mga lalaki, hinuhusgahan pa ng lipunan?

Nasa ganoon akong pag-iiyak, pagtatanong, at paghahanap ng kung sino ang dapat kong sisihin sa buhay noong tumunog ang message alert ng aking cp.

Hinugot ko ito mula sa aking bulsa at tiningnan kung saan nanggaling ang mensahe.

STORY: Ang Munting Lihim [14]

Habang nasa ganoon akong pag-iiyak, biglang nag-msessage alert ang aking cp. Hinugot ko ito mula sa akin bulsa at tiningnan kung galing kanino.

“Kay kuya Andrei!” Sa isip ko.

“Hindi ko nagustuhan ang sulat mo...” ang sabi niya sa text.

Inilatag ko muli ang cp sa gilid ng aking inuupuan na parang wala lang akong nabasa. Expected ko na kasi ang text na iyon.

Wala pang 10 segundo ay may message alert uli.

Dinampot ko na naman ang cp at binasa ang text niya.

“Hindi puwede sa akin ang desisyon mong iyan. Hindi ako papayag. Dapat ay mag-usap tayo nang mabuti. Hindi kagaya niyang gumagawa ka ng desisyon na hindi mo ikinunsulta sa akin.”

Hindi ko pa rin ito sinagot. Inilatag ko na naman ang cp ko sa gilid ng aking aking inuupuang semento.

Nakaraming text din siya. Siguro ay may dalawampo, o mahigit pa. Ngunit hindi ko na binasa ang mga ito. Alam ko naman na puro pagsasalungat ang kanyang text sa aking desisyon. At buo na ang aking pasya. Ayoko na. Habang maaga pa ay mas mabuting supilin ko na ang nararamdaman kong iyon sa kanya.

Hindi ko alam kung gaano ako katagal na nakaupo sa seawall na iyon. Tiningnan ko ang aking relo at natantiya kong humigit-kumulang sa may 30 minutos din akong nakaupo roon.

Maya-maya, nagring na ang aking cp. Tiningnan ko ang nakadisplay na pangalan. “Kuya Andrei”

STORY: Ang Munting Lihim [13]

“T-tanggapin mo na please...” sambit niya uli, kitang-kita ko ang pamumutla na niya.

Noong una, litong-lito ang aking isip kung ano ang gagawin. Syempre, nagalit ako sa kanya ngunit hindi ko rin akalain na magagawa niyang putulin ang kanyagn daliri nang dahil lamang sa ganoon. At noong nakita ko pa ang malakas na pagtagas ng dugo galing sa kanyang sugat, doon na ako nataranta.

“M-mauubusan ako ng dugo tol. Tanggapin mo na please...” ang pag-ulit niya.

At sa matinding takot ko, dali-dali kong kinuha ang singsing na kanyang inabot. At halos kasabay rin sa pagkakuha ko sa singsing, bumagsak siya sa sahig.

Tarantang ipinasok ko ang singsing sa aking bulsa atsaka tumakbo sa binatana, nagsisigaw, ang boses ay tila sa isang taong halos puputok ang baga sa matinding pagsisigaw. “Itay!!! Itaayyyyyyyyyyy! Saklolo! Saklolo pooooooo! Mga kapitbahay! Saklolooooooo!!! Itayyyyyyyyyyy!!!”

Wala pang sampong segundo ay nakita kong tarantang nagtatakbo nang pumasok sa kuwarto ang itay. “Anong nangyari?!” Ang tanong niya noong nakita si Kuya Andrei na nakabulagta sa sahig at dumadaloy ang maraming dugo sa kanyang naputol na daliri.

“E-ewan ko...” ang nanginginig kong sagot. Syempre, hindi ko naman puwedeng sabihin na ako ang dahilan at baka maungkat ang mga nangyari.

“Hala! Pulutin mo iyang natanggal na daliri. Manghingi ka ng ice sa kapitbahay o sa tindahan at ilagay ang daliri sa isang tabo o baso kasama ang ice!” ang sambit ng itay sabay hablot ng kanyang damit, pinunit ito at ang mga pilas ay ginawang tourniquet sa bandang pulso ni Kuya Andrei. “At tumawag ka na rin ng masasakyan natin, dalhin natin ang kuya mo sa ospital!” dugtong niya habang inaayos ang tourniquet.

Hindi ko lubos maisalarawan ang aking naramdaman. Natakot, nanginginig ang kalamanan, nanghihina dahil sa pagkakita ko ng dugo. Ngunit pilit akong tumalima sa iniutos ng itay. Dali-dali kong pinulot ang putol na daliri ni Kuya Andrei at nagmamadaling tumungo sa kusina upang maghanap ng malagyan nito.

STORY: Ang Munting Lihim [12]

Mistula akong napako sa aking kinatatayuan sa aking nakita habang silang dalawa naman na nagulat din ay nakatingin sa amin ni Noah. At doon ko nakumpirma. Siya ang maganda at seksing babaeng nakita ko sa mall sa lugar ng pinag-aaralan ko. Nakasuot siya ng puting damit ng nurse, at sa kanyang ayos ay lalo pang tumingkad ang kanyang taglay na ganda.

“T-tol!!!” ang sigaw ni kuya Andrei noong nakita niya akong hindi natinag, nakatayo lang sa sa may pintuan na parang nakakita ng multo. “N-nandito ka pala???”


Sa pagkasabi niya noon, bigla ring tumayo ang babae at naupo sa isang silya sa gilid ng kama niya. “S-siya pala si Alvin?” ang sabi niya. “P-parang nakita ko na siya ah!” Todo-ngiti siya na para bang walang kaalam-alam sa tila gunaw na gunaw ko nang mundo.

Si Noah naman ay panay lang din ang ngiti. tila nagpapa-cute. Pareho sila noong babae, todo ngiti, inosenteng-inosente sa pagdurugo ng aking puso. Parang gusto ko tuloy pag-umpugin ang kanilang mga ulo.

Kung sabagay, ako lang din naman talaga ang nakakaalam ng lahat; kami ni kuya Andrei. At sa nangyaring iyon, parang hindi ko na rin alam kung kakampi ko pa ba siya; kung nararamdaman pa rin ba niya ako; kung ang dulot na sakit sa kanyang ginawa sa akin ay naramadaman din niya. Feeling ko ay nag-iisa lang talaga ako sa mundo. Walan gkakampi, walang mapagsabihan sa sakit na dinadala ng aking puso.

“Halika... namiss ko ang bunso ko.” sambit ni kuya Andrei noong nanatiling nakatayo lang ako sa bungad ng pintuan at tulala pa ring nakatingin sa kanya.

Nakadamit siya ng pangpasyente. Nag-iisang pasyente lang siya sa kuwartong iyon na sa linis at ganda ng higaan, masinop na pagkalinis, maganda ang pagkapintura ng kuwarto, at lamig ng air-con nito ay masasabi kong pang-VIP ito. Parang isang kuwarto lamang ng isang five-star hotel, kagaya noong tinuluyan namin ni kuya Andrei sa San Pedro City.

STORY: Ang Munting Lihim [11]

“N-Nasa ospital ako tol...” ang sagot ni kuya sa kabilang linya.

“Di ba sabi mo ay nasa hotel ka? Bakit nasa ospital? At sino iyong babaeng sumingit sa usapan natin?”

“N-nurse ko siya tol...”

“N-nurse???” Para akong biglang natauhan sa narinig. Kinabahan. “B-bakit? Nasaan ka ba talaga?”

“Nasa ospital.”

“Ha? Saang ospital?”

“Dito sa Military Medical City ng Mindanao.”

“Bakit ano ba ang angyari talaga?”

“Mahabang kuwento tol... saka ko na ikuwento sa iyo ha? Ang mahalaga ay buhay ako, ligtas... at nakakausap mo pa.”

“Kuya naman eh. Ano ba ang nangyari talaga? Bakit ayaw mong sabihin?”

“A-ayaw kong mag-alala ka... ayaw kong mag-alala kayo d’yan ng itay at inay. Dapat nga ay hindi na lang ako tatawag eh. Ngunit hindi kita matiis.”

“Kung ayaw mong sabihin, sige. Pero pupuntahan kita d’yan.”

“Nonono! Huwag!” ang mabilis din niyang sagot.

“Bakit?”

“Syempre naman tol... malayo rito. Pangalawa, alam mo ba kung paano pumunta rito? Malayo at mahirap ang pagpunta rito. Saka ka na lang pumunta dito kapag nagbakasyon ako d’yan, isasama kita rito kagaya ng dati... magbabonding tayo.”

STORY: Ang Munting Lihim [10]

At sa bahay nga namin natulog si kuya Andrei. Syempre, nangyari na naman sa kuwarto ko ang isang ritwal na tanging kaming dalawa lamang ni kuya Andrei ang nakakaalam.

Matinding saya ang aking nadarama sa pagkakataong iyon. Lalo na noong nalamang ang singsing daw na ibinigay niya sa akin ay handcrafted at nag-iisa lang daw ang design nito at siya mismo ang nagpagawa. Ang singsing namin ay wala raw kapareho. At nakikita ko naman. Ang design niya ay kakaiba. White gold siya na ang magkabilang gilid na parang marble ay may border na kulay itim na may naka-imbed na gold sa gitna. At ang mismong gitna naman ng singsing ay may mga pinong-pinong gold design at drawing ng puso. Unique talaga siya.

“Kuya... m-may babae ka ba, girlfriend, o nililigawan?”

“W-wala naman. Bakit?”

“Wala lang. Gusto ko lang malaman.”

“M-may mga umaaligid ngunit hindi ko pinapatulan.” Sambit niya.

“Bakit?”

“Eh... wala. Ayaw ko.”

Kaya lalo akong natuwa. Iyon ang sinabi niya eh. Syempre, naniwala ako. Walang ni kahit kaunting pag-aalangan sa aking isip na baka hindi totoo ang sinabi niya. Ke ganoon siya kaguwapo, ke ganoon kalakas ang appeal niya sa mga babae at bakla, ke ganoon ka hayop ang dating niya, wala ni kaunting pag-aatubili ang aking isip na hindi siya nagsabi ng totoo.

STORY: Ang Munting Lihim [9]

“Paano mo naman nalaman na may anak na si Andrei?” ang tanong ng aking inay kay itay.

“Nakausap ko sa telepono si kumpareng Eloy, ang tatay niya. Nakiusap kasi ako kay Andrei noong huling nagbakasyon ito dito na tawagan namin ang tatay niya dahil gusto kong makausap ang kumpare kong iyon. Antagal nang hindi kami nagkausap eh.”

“Paano kayo naka-connect, wala namang signal dito sa lugar natin?”

“Dumayo kami sa kabilang baranggay. Naaabot kasi ng signal ang kabilang baranggay lalo na kapag gabi. Kaya dinala ko si Andrei doon upang makontak namin ang tatay niya..”

“E, nasaan daw ang anak niya? At ilang taon na ba?”

“Magpipitong taon na raw. At lalaki! Di ba labing-limang taong gulang lamang si Andrei noong umalis dito, agad-agad daw na nabuntis ang babae. Matinik talaga ang dyaskeng batang iyon!”

“E di, may apo ka na...” ang sambit ng inay.

Bigla naman akong napatingin sa kanilang dalawa sa narinig kong iyon na sabi ng inay.

Tiningnan ako ng itay. “Syempre, may apo na tayo. Hindi naman iba sa atin ang batang iyon.”

At sa narinig, bigla akong tumayo. “Tapos na akong kumain tay... nay. Sa kuwarto na lang ako.” Ang nasambit ko sa sama ng loob. Sobrang sakit na nalaman kong may iniwan palang lihim si kuya Andrei at hindi man lang sinabi sa akin ito. At dagdagan pang parang may laman din ang pahiwating ng aking mga magulang na may apo na raw sila. “Alam kaya nilang nalilito pa ako sa aking pagkatao? Nagpaparinig ba silang kailangan ko silang bigyan din ng apo?” ang tanong ng isip ko.

STORY: Ang Munting Lihim [8]

Mag-aalas 10 na ng gabi noong nakabalik kami sa hotel. Nagpahinga kami sandali, naligo, at si kuya Andrei ay hindi na nagdamit pa noong humiga muli sa kanyang kama. Kahit brief ay hindi siya nagsuot.

Hindi ko alam kung ano ang plano niya. Ngunit tumabi pa rin ako sa kanya sa paghiga sa kanyang kama. Hindi ko pa nalimutan ang sinabi niya sa akin sa loob ng sinehan na may ituturo siya sa akin.

Tumayo siya at binuksan ang TV. Mayroon siyang pinindot na channel at laking gulat ko noong ang lumabas ay isang babae at lalaking nagtatalik. Sa buong buhay ko noon lang ako nakakita ng palabas na ganoon.

Lumakas ang kabog ng aking dibdib, napalunok ako ng laway. Biglang nag-init ang aking katawan sa nakitang lalaking pinaglalaruan ang kanyang ari sa loob ng bibig ng babae. Ramdam ko ang nanginginig ang aking kalamnan sa sobrang pagnanasa. Ang totoo, hindi ko pa naranasan iyon. Hanggang sa kamay ko lang ang paglalaro ko sa pagkalalaki ni kuya Andrei.

Naalala ko tuloy ang kuwneto ng isa naming ka-klase, si Brix, 18 years old. Bagamat nasa ganoong edad na siya, nasa high school pa lang dahil lakwatsero. Siya iyong nagku-kwento sa mga kaklase namin tungkol sa kung anu-anong mga kabulastugan, lalo na sa sex. “Nasubukan niyo na bang magpasusu sa bakla?” ang tanong niya isang beses na sumali ako sa umpukan.

Tawanan naman ang mga kasama kong lalaki. Nagkatinginan. Siguro, may experience na rin ang mga loko. Ngunit ako, syempre, wala. Hindi ko pa naranasan iyon. Bagamat maraming mga baklang nagpaparamdam sa akin, may ilan nga na lantaran talagang hihipu-hipuin ang aking harapan kapag nagpapagupit ako sa parlor at walang tao, hindi ko sila pinatulan. Natakot kasi ako. At ayaw ko ring subukan dahil baka kagaya nang nangyari sa amin ni kuya Andrei, baka hahanap-hanapin ko ito.

STORY: Ang Munting Lihim [7]

“T-talaga?” sagot niya, sabay bitiw ng isang nakakabighaning ngiti, bakas ang saya sa kanyang mukha.

“O-opo...”

“P-puwede bang g-gawin mo uli iyon sa kuya mo?”

At doon na tila himatayin ako sa kanyang sinabing iyon. Tila nabingi ako sa lakas ng kalabog ng aking dibdib. At naalimpungatan ko na lang ang mga kamay niya sa aking likod at hinila ang aking katawan patungo sa kanyang katawan. Hanggang sa naglapat ang aming mga labi. Ipinikit ko ang aking mga mata. Naghalikan kami na mistulang sabik na sabik sa isa’t-isa at pag-aari namin ang mundo.

Mapusok. Nag-aalab na tila iyon na ang huli naming paghahalikan.

Sa pagkakataong iyon, taliwas sa unang halik na naranasan ko sa kanya, ramdam na ramdam ko na, hanggang sa pinakadulo ng aking kaugatan ang sarap at kiliti ng kanyang mga halik. Nanginginig ang aking kalamnan sa matinding sarap na dulot ng paglapat ng aming mga labi, tagos ito hanggang sa kaibuturan ng aking kaluluwa.

At muli, nangyari sa amin ng kuya ko ang isang bagay na matagal ko nang inaasam-asam na maulit muli...

(Note: Ang detalyadong love-making ni Alvin at Andrei ay mababasa lamang sa book version.)

Noong natapos na kami, tumawag ng room service si kuya Andrei at nag-order ng pagkain para sa dinner namin. Noong dumating na ang pagkain, sa terrace ipinalagay ang mga ito ni kuya Andrei.

STORY: Ang Munting Lihim [6]

“Bunso.. bunso... gising na. Nandito na tayo. Welcome to San Pedro City!” ang paggising ni kuya Andrei sa akin.

Kinuskos ko ang aking mga mata. Med’yo groggy pa ako dahil sa gamot sa hilo na pinainum niya sa akin. Nahimbing ako nang husto.“ Hinawakan ko ang kamay niya at at tiningnan ang oras sa kanyang relo. Nakita kong mag-aalas onse na ng tanghali.

Tumayo siya at hinila ang aking kamay. “O tayo na para makalabas na tayo.”

Disoriented pa ng kaunti, pilit kong tumayo. At tila walang mapagsidlan ang tuwa na nadarama ko noong nakalabas na kami. Nakita ko ang maraming tao, magulong ngunit tila masaya, may maraming sasakyan din akong nakikita. Napa “Wow!” ako. Noon lang kasi ako nakarating sa isang lugar na may maraming tao, may malalaking mga buildings. Sa litrato ko lang nakikita ang mga ito. “Ang daming tao kuya...” sambit ko.

“Syempre, syudad ito. Ganito ang syudad. Iba ang mundo kaysa bukid na nakasanayan natin.” Sagot niya. “O... Hindi ka ba nagugutom?”

“N-nagugutom po…” ang sagot ko. Noon ko lang naramdaman ang sobrang pagkagutom.

Binuksan niya ang kanyang bag, “Nalimutan ko palang ibigay ito sa iyo kanina sa bus. Paano, nakatulog ka sa biyahe. Hindi na kita inistorbo baka magsuka ka lang.” sabay hugot sa isang supot.

“Ano to?” tiningnan ko siya.

STORY: Ang Munting Lihim [5]

“Alvin! Bakit ang aga mo yatang pumasok! Kumain ka muna!” ang sigaw ni inay noong nakitang nagmadali akong umalis ng bahay na hindi man lang kumainng agahan.

“May project kaming tatapusin inay! Nalimutan kong ngayon pala ang deadline!” ang pag-aalibi ko.

Ang totoo, sinadya kong bumalikwas ng higaan habang tulog pa si kuya Andrei. Sobrang guilty ako sa aking ginawa. Hiya at galit sa sarili ang aking nadarama. Hindi kasi ako sigurado kung talagang tulog siya o nagtutulog-tulugan lang upang huwag akong mapahiya. Parang lalo pa tuloy akong nagalit sa kanya. Siya kasi ang dahilan kung bakit ko natutunan ang ganoon. Hindi ko lubos maisalarawan ang aking naramdaman. Iyon bang awa sa sarili na nagawa ko ang isang bagay na sabi nila ay “kasalanan” na hindi ko naman ginusto; na pigilan ko man ang sarili ngunit wala akong lakas upang panindigan na huwag gawin ito. Naalala ko pa noong bata pa ako, sinabi niyang hindi masama ito. Ngunit sa paglaki ko, unti-unti ring nabuksan ang aking isip base sa mga iniisip ng mga taong nakapaligid, mga kaibigan, mga ka-klase, na ito ay isang bagay na hindi katanggap-tanggap; isang bawal, at base sa ibang tao, isang pagkakalamali.

At ang masaklap pa. may naramdaman ako sa aking kuya Andrei. Alam ko, hinding-hindi maaaring mangyaring maging kami. Una, kapatid ang turing niya sa akin, at iyan din ang gusto ng aming mga magulang na ituring namin sa isa’t-isa. Pangalawa, kapag nalaman niya ito o ng aking mga magulang at ibang mga tao, pagtatawanan ako, o baka itakwil; masisira ang aking buhay.

Pumasok ako sa eskuwelang litong-lito ang pag-iisip at punong-puno ng kalungkutan. Hindi ko alam kung ano ang gagawin; kung uuwi pa ba sa amin habang naroon si kuya Andre o kung uuwi man at sasapit ang gabi, anong alibi ang gagawin ko upang hindi siya matulog sa kuwarto ko; upang makaiwas ako sa tukso.

STORY: Ang Munting Lihim [4]

Alas otso iyon ng gabi. Abala ako sa pagliligpit ng mga gamit. Kinabukasan kasi base sa pagkakaalam ko ang pagdating ni kuya Andrei. Abala ako sa paghihiwalay ng mga basura o gamit na hindi ko na kailangan. At iyong mga kailangan ko pa ay inilalagay ko sa isang karton. Nilinis ko rin ang mga cabinet, nag-iwan ako ng bahagi na maaari niyang paglagyan ng kanyang mga gamit. Pinunsan ko ang salamin, ang mesa, tinanggal ko ang mga alikabok. Nagbunot din ako upang kuminis ang sahig ng aking kuwarto.

Pinalitan ko rin ang pillow cases ng tatlong unan ko. Iniba ko ng kulay ang pillow case ng isa, na para kay kuya Andrei. Syempre, isa lang ang unan niya at dalawa ang sa akin. Pinagpag ko rin ang mga alikabok sa comforter ko at sa banig na syempre, sa kanya upang sa sahig siya humiga. Hindi naman ako assuming na gugustuhin pa niyang tabihan ako sa kama. Sa isip ko lang ay nag-iba na siya. Nalimutan na niya ang mga nangyari sa amin dati; ang aming munting sikreto. At assuming din na gugustuhin pa rin niyang tumabi sa akin sa kama, hindi pa kaya ng aking kalooban. Syempre, galit ako sa kanya. At hindi lang galit; galit na galit. “Bata pa kaya ako noong tinatabihan niya, kinakarga, pinapagawa nang kung anu-anong bagay. Bata pa rin ako noong pinaasa niya at nasaktan. At hindi napapawi ang sakit na iyon sa aking kalooban.” sa isip ko lang.

Habang naglalaro sa isip ko ang ganoong mga senaryo, parang may kung anong kaba akong naramdaman. Marahil iyon ay dala ng magkahalong excitement at poot sa nakaambang pagdating niya… Hindi ko alam.

“Inay! Inay! Isa lang pala ang kumot ko! Walang kumot si kuya Andrei!” ang sigaw ko noong napansing iisa lang pala ang kumot sa aking kuwarto. Dali-dali akong tumayo ako at tinumbok ang pintuan upang puntahan sa kuwarto niya si inay. Ngunit laking pagkagulat ko noong sa pagbukas ko pa lang ng pinto, nasa bungad na pala nito si inay at akmang bubuksan na sana ang kuwarto ko ngunit naunahan ko lang.

Mistula akong isang tuod na nakatayo lang doon, hindi magawang kumilos. Nakita ko kasi ang kanyang kasamang nakatayo rin sa tabi niya, nakangiting-asong nakaharap sa akin.

STORY: Ang Munting Lihim [3]

At pinag-aralan ko talaga ang kantang sinabi niya; ang ”Old Photograpphs”. Kahit hindi ko alam ang tunay na kahulugan nito, pinilit ko ang sariling matutong kantahin ito at gitarahin.

At natuto rin naman ako. Nagtaka nga lang ang aking itay kung bakit bigla akong nagkainteres sa paggitara bagamat masaya niyang ipinapahiram sa akin ang kanyang gitara na lagi ring hinihiram ni kuya Andrei noong nasa amin pa siya nakatira. Tinuruan din ako ng aking itay kung paano ang tamang pagtipa.

Ilang buwan din akong parang baliw na kumakanta habang tinitingnan ang aming mga litrato ni kuya Andrei. At sa bawat pagkanta ko, isiniksik ko sa isip na habang kumakanta ako, ang kuya Anderi ko na nasa malayong lugar ay kumakanta rin siya sa parehong kanta; tinitingnan ang aming litrato, kagaya nang ginagawa ko.

Lumipas ang dalawang linggo simula noong nakaalis si kuya Andrei nakatanggap ako ng sulat. Sobrang excited ako noong buksan ko na ito at binasa, “Dear tol… miss na miss ka na ni kuya. Mahirap ang kalagayan namin dito pero ok lang, kakayanin ko. Marami akong ikukuwento sana kaso sa sunod na sulat na lang. Nagmamadali ako eh. Mag-ingat ka palagi d’yan. Magpakabait. Ingatan mo ang ating mga alaala ha? Lagi mong tandaan, mahal na mahal ka ni kuya…”

Napangiti ako sa sinabi niyang alaala. Syempre, iningatan ko iyon. Lalo na ang aming “munting lihim”.

Ngunit iyon lang ang natatanging sulat niya. Maiksi pati. Parang hindi ako masaya sa kapiranggot na sulat niya. Nakulangan ako. At ang masaklap pa ay simula noon, wala na akong sulat na natanggap pa galing sa kanya. Kahit nakailang sulat ako sa kanya, wala itong sagot. Kumbaga, feeling ko, nalimutan na niya ako at wala siyang effort na kumontak sa akin. Wala akong alam kung ano na ang nangyari sa kanya. Nagtatanong ang aking isip; nag-alala. Pakiramdam ko ay hindi ko na siya naramdaman pa…

Kaya sa ginawa niya, ito rin ang nagpabilis ng aking pagtanggap sa sarili na maaaring hindi na kami magkita pa; na nalimutan na niya ako; na mayroon na siyang ibang pinapahalagahan. Hindi ko tuloy maiwasan ang magtanong kung ganyan ba talaga kapag malaki na, madali na lang palang makalimot. O sadyang may tao lang na ganyan, parang hindi nila ramdam ang sakit na naramdaman ng isang iniwanan. O sadyang nasa akin din ang mali; masyado kong dinibdib ang lahat nang mga alaala namin.